Miasto – wykład Jana Delowicza
17 września w Scenie na Starówce odbył się niezwykle interesujący wykład Jana Delowicza – autora książki „Gmina wyznania mojżeszowego w Żorach 1511–1940”. Spotkanie zostało zorganizowane w ramach projektu „Miasto. Macewy. Mecyje” i skierowane było przede wszystkim do uczniów szkół średnich z Żor.
Nieprzypadkowe było miejsce wydarzenia – w budynku, gdzie dziś znajduje się Scena na Starówce, do 1938 roku mieściła się żydowska synagoga. To symboliczne nawiązanie podkreślało wagę spotkania i znaczenie pamięci o dawnych mieszkańcach Żor.
Żydzi w Żorach – mała gmina, wielkie znaczenie
Jan Delowicz w swojej prelekcji przybliżył uczestnikom historię żydowskiej społeczności, która choć liczebnie niewielka, odegrała ważną rolę w dziejach miasta. Opowiadał o rodzinach, których obecność została udokumentowana w archiwach i śladach kulturowych – od macew na cmentarzu żydowskim, po kamienice i dawne sklepy przy żorskiej starówce.
Podczas wykładu podkreślono, że żydowscy mieszkańcy Żor wnieśli trwały wkład w rozwój miasta – zarówno gospodarczy, jak i intelektualny. Przykładem jest Otto Stern, laureat Nagrody Nobla z fizyki, którego rodzina pochodziła z Żor. Ważną postacią żydowskiej kultury była również Stefanie Zweig (1932–2014) – niemiecka pisarka i dziennikarka, autorka autobiograficznej powieści „Nigdzie w Afryce”.
Edukacja przez dziedzictwo
Dzięki takim spotkaniom młodzież może poznać historię swojego miasta w szerszym kontekście. Wykład Jana Delowicza pokazał, że historia Żor nie ogranicza się wyłącznie do wątków polskich i śląskich, ale wpisuje się także w wielowątkowe dziedzictwo żydowskie i europejskie.
