2 października 2025 roku w Pałacu Baranowice odbył się kolejny wykład w ramach projektu „Miasto. Macewy. Mecyje.”, poświęcony historii społeczności żydowskiej na Górnym Śląsku. Tym razem uczestnicy spotkania mieli okazję wysłuchać niezwykle interesującej prelekcji Piotra Hnatyszyna, historyka i badacza dziejów regionalnych, który przedstawił dzieje rodziny Haendler – jednej z najbardziej wpływowych rodzin żydowskich w XIX-wiecznym Zabrzu.
Rodzina ta miała swoje korzenie w Baranowicach (dzisiejszej dzielnicy Żor), gdzie w 1836 roku urodził się Loebel (Loebel/Löbel) Haendler – przedsiębiorca, właściciel browaru i domów w Małym Zabrzu, członek Izby Handlowej w Opolu, a także sygnatariusz historycznego dokumentu opisującego rozwój gminy żydowskiej w Zabrzu z 1871 roku. Wraz z żoną Rosalie, a później Fanny Haendler, stworzył liczną rodzinę – jego dzieci i wnuki kontynuowały działalność gospodarczą i społeczną, tworząc ważny element tkanki miejskiej przedwojennego Zabrza i regionu.
Podczas spotkania Piotr Hnatyszyn przedstawił bogato ilustrowaną prezentację, w której zaprezentował genealogiczne drzewo rodziny Haendler, zdjęcia archiwalne oraz zachowane dokumenty źródłowe, w tym wpisy z ksiąg metrykalnych i spisy członków gminy. Uczestnicy mieli okazję dowiedzieć się, jak wyglądało życie codzienne żydowskiej elity przemysłowej XIX wieku – w tym rola browaru Haendlerów w rozwoju Małego Zabrza oraz znaczenie rodziny w życiu gospodarczym i kulturalnym regionu.
Spotkanie miało nie tylko wymiar historyczny, ale również edukacyjny i symboliczny – ukazywało, jak splecione były losy Żor, Zabrza i okolic z historią Żydów górnośląskich. Wykład wzbudził duże zainteresowanie wśród pasjonatów historii regionu, którzy po zakończeniu spotkania chętnie zadawali pytania i dzielili się refleksjami.
Prelekcja odbyła się w ramach projektu „Miasto. Macewy. Mecyje.” realizowanego przez Miejski Ośrodek Kultury w Żorach. Celem projektu jest przybliżenie dziedzictwa żydowskiego regionu oraz promowanie pamięci o dawnych mieszkańcach, którzy współtworzyli kulturową i gospodarczą tożsamość Górnego Śląska.
